Vicdani politik bir rota için meşveret(1) – Orhan Karakuş

Orhan Karakuş, Aralık 2018

Allah -u Teala “en iyi tanımlısını” şüphesiz ve şeksiz  tam bilir.

                Bu yazı tefrikasında; İLMİ MANTIK ve BİLMİ AHLAK meselesini  özümüzden geleni meşveret kulvarına akıtıp , lirik ve  kimi matematiksel terimler  ile  bağlantılı konuları  irdelemeye gayret edeceğim. Öncelikle;1- Bağımsızlık, 2-Sulh yapıcılığı,3- Hakkaniyet, 4-Razılıkla helalleşme 5- Uyum birlikteliği, 6-Toplumcu yurtseverlik, 7-Toplumcu hürriyet düzeni ve  8-Tasavvufi praksis  yol terimlerini kavramsal düzeyde  deruni Türkçe’nin dilsel varlıklar dizgesi(kültüreli etkileyen sahici değişkenler) olarak takdim edelim. Kadim kültürelin birikimli dönüşümünde  bu özdeğerlerin farklı yorumlanışı  tüm alanlarda ayarlı bir kıymet hususu ile yer alır. Bizde yeni kültürel için  arınmayı bu terimler dizgesi ile arayacağız.

              Lirik değinmelerde göze pınarlarımız olarak;  “Dört kitabın manası bir tek Elif” diyen Yunus Emre, Nar-ı beyza özde diyen  Hacı Bektaşi Veli ,Aşk ile yanmada Mevlana, Arifan  olarak kendin ve yol bilmeyi Şems-i Terbiz-i, Sofistike zerafette Beyazit Bistami , Tayı mekan’da Hallacı Mansur ve İbn Arabi’den esinle gönüllere Futuhat…ve ilah… Tasavvufi dem…

             Başta Aristotales, L.Feurbach, Henri Pioncare, I.Kant, Marks, Yılmaz Öner,  M. L. Zadeh, A. Gramci  ve Sultan Galiyev akış kaynağından  ise uygulama  metodolojisi ve bilgi yorumlayışı alarak yoldaki köşe taşımızı… Praksis  dayanak … Bu platformadaki konum ve cihetimize  uygun Vicdani  politik  rotada yer alma desturumuz olacak, içkin  ve  dönüşüm için donanım sağlayacak  yeni litratürü geliştirmek  üzre; yaşadığımız coğrafyanın  kadim kültürelin birikimini   Fuzeysel Mantığın (Bulanık Mantık) terimsel  süzgecinden geçirmede dostlarla  muhabbet dili ile  etkileşime girmeye açık olacağız. Yeni bir  kültürel yapılanmada  toprağın dilindeki değişim ve dönüşümdeki bu  arayışımızı: Tasavufi Praksis yol yaklaşımı olarak ifade edeceğiz…    Acısı yeri  göğü i tutan yedi kapıdan aynı anda geçen  bir insanı kamile danışıp Sözü Nesimi’den bir  tuyuğ  ile devam edelim:

“Bî-vefâ dünyâdan usandı gönül
Yok didi dünyâyı yok sandı gönül
Düşdi IŞKın odına yandı gönül
Vahdetün kand-âbına* kandı gönül.”  Seyid  İmadeddin  Nesimi…(*şekerli şıra)

Kendimizden  de açılacak   bu yola atfen:

Sezgiye  kap vurup aşkla yoralım,

Gönüle sunulan  Nur-u Işk’ta yanalım,

Dört bir yana akan  aynı Kün’de olalım,

 İnayetin lütfundan  özlü SÖZ’ü  alalım…  1.12.2018

İlim ve bilim arasındaki anlamca fark…

Zümer suresi  9.Ayet Yaşar Nuri Öztürk meali : “9. Böyle birisi; gece saatlerinde secde ederek, ayakta durarak ibadet eden, âhiretten korkan, Rabbinin rahmetini uman biri gibi midir? De ki: “Hiç bilenlerle bilmeyenler eşit olur mu? Ancak gönül ve akıl sahipleri düşünüp ibret alır.” 

 “Bilme”:  yakını  anlama, gidişattaki  özdeğerleri kavrama ve içinde taşıdığı belirsizliği irdeleyerek  içeriği iyi tanımlama olarak yorumayıp bilgiyi entropi ile bağlantılı açığa çıkan kalıcı bir İZ başlangıcı yapalım. . Burada ayeti kerime ile başlama amacı “İlm” deki irfan olgusu ile bilimsel  yönetem arasındaki  ince zarı  iç ve dış  yönelim yüzeyinden zerafetle  inceleyebilmektir.

Potensia kavramı  Aristotales orijinli olup Yılmaz Öner’in  yorumlayışı temel alındığında  içerik olarak evenselde doğal gidişatla uyumlu kültürel ve teknik  alanlarda  hacimseli kavramada yarıçapı  içe doluşla kişiye göre  kademeli ve geçirgen olan “konveks verili durumu” ifade eder. Daha ileride  Fransız matematikçi Henri Pioncare vesile kılınarak sezgi ve mantık üzerine bir kıymetlendirme kesimi açılacak, Yılmaz Öner’in bilgi için getirdiği “iyi tanımlamayı” da  düzenleyici bir  esas  olarak görüşlerimizin açılımında ifade edeceğiz.

“İlim Çin’de olsa gidip öğrenin.”Hz. Ali

Bilim, gerçeğe giden yolları aydınlatan ışıktır.”  ( Aristoteles )

“Dünyada her şey için,medeniyet için,hayat için . başarı için, en hakkiki mürşit ilimdir, fendir”…M.Kemal Atatürk

 “İlim ilim bilmek, ilim kendin bilmektir…”Yunus Emre.

“Bilgi en büyük güçtür…” F.Bacon

TDK’(Türk Dil Kurumu)ya göre Bilim:1.isim Evrenin veya olayların bir bölümünü konu olarak seçen,deneye dayanan yöntemler ve gerçeklikten yararlanarak sonuç çıkarmaya çalışan düzenli bilgi,ilim.(tdk.gov.tr)

Bilim:Serili alem ( evrenin) doğal  yapısını ve gidişattaki devinimin özü olan  hareketleri incelenmesi, bir modelleme  çerçevesinde  matematiksel metotlarla  analitik olarak irdelenmesi ile  bilginin  kesinlik kazanması, sürekliğe bağlı olarak süreçte kendindeki  ayıklanmayı da   kapsayan teorik  ve uygulama çalışmaların ilgili alanlara yayılmış bütünlüğü…

 İlim:İnsanın kendini gidişattaki içseliğe katarak evrende olan biteni kalbi gözle i idrak edip  Hakk’ı bilmesi, kendine varışı çözümlemesi ve kendin bilmesi…Bilim ve ilim’deki  içeriksel anlam farkını uylaşıma sunalım:

Bilim ve ilim için felsefi yaklaşım;Tarihselde bilgi birikimi ile teknik düzey gelişimine bağlı ve karışık olarak , bazen birini diğerinin yerine kullanarak yapılan yorumlayışlarda esas olan bilimi: gerçeğe(Hakikate) ulaşım yollarında bilginin metodolojik olarak kesinleştilimesi işlevi(Aristoteles)… ilimi marifeti  ise  hakikatın yakın idrakı için kendini bulma ve bilme işlevidir.(Yunus Emre) Bu iki yakalışm birbirinden oldukça farklı doğal ve ruhani yeni alanlara doğru farklı ufuklar açarlar. Bilimsel ve rasyonel düşünmeyi odakta tutarak doğayı fetiş haline getirme ile ilim yolunda statik bir dışsal tanrısallığa vurgu yapmak da aynı ifrat denkliğindedir.

             Günümüz dünyasında(Fransa’da sarı yelekler, Yeryüzündeki  Göçmen haraketleri ve İklim kaygısı ile Avusturalya’da öğrenci haraketi) tarihseli  anlaşılır yorumlamak ve pratiğin şekil almasında vicdani bir rotayı oluşturmak elzemdir. Karamsarlığı kökünden kazıyarak umudu çoğaltacak  olan gönül deminde bir akıletme işlevi; irfani ışk ile bilim yolunda matematiğin geliştirdiği kavramları yerli yerinde ve sarmal olarak kullanmayı zorunlu kılmaktadır. 

Mantıksal yaklaşım  hangi demden?…

       Genelde Aristo’nun ifade ettiği özdeşlik mantığında  bir eleman A da ve A, A’dır (kesinlik)… Aksi durumda  a elaman A değilse B’de dir (fark). Ak ve  kara zıt uçlarına bağlı  olarak, doğru(D) için (1) yanlış (Y) için (0) sayısal değerleri kullanılır. Diyalektik mantık bunun ikisinin de bir aradalığı ile zıtların birliği(bütünlük) ve her şeyin bir öteki ile  ilinek bağı vardır demesine rağmen  temelde bu değerleri kullanarak bir son tahlilde A, A’dır.  A  evrimsel değişime uğrayarak ya da sıçramalı  B olur, demektedir (evrim-devrim). Bu mantıksal yaklaşımlar  sembolleştirilip, kıyas ve belli çıkarım kuralların da sistemleştirilip   klasik mantık bilgisi olarak hem felsefi hemde matematiktsel  litaretürde işlenmeye devam edilmektedir.     

          Diyalektik mantık klasik  ‘Aristo mantığının’ belirli noktalardaki sorunsallığını ortaya koymuş ancak onu aşma boyutuna ulaşamamıştır. Fuzzysel Mantık   ( Bulanık Mantık) kuralları klasik mantığın ak- kara boyutundaki uç ekstrem değerleri giri binlerce ton alanında  0≤x≤1 ve x elaman Reel sayı olan kesintisiz bir aralık yada potensia tanımlayarak bir kümeye aitlik olgusunu da  a elamanı A için 0≤µA(a)≤1 arasında bir Fuzzysel sayısal değeri  vererek mertebe ve derecesine bağlı  kısmi aitlik ile  ölçümleme, şartlara bağlı  girdiler – durulama(belirsizliği pozitif çözüme yakınlık ile kapsama alma algoritması) – çıktı olarak  irdeleme surecini ortaya koymuştur. Bir olgunun ve olayın belirsizliğini de gözeterek irdelemede Fuzzysel mantık; durulanma sürecinde alt ve narin süzgeçlerde Fuzzysel sayılarla (üçgen, yamuk, Gausian vb…) değerleme sonucu; şuraya şu kadar ait, buraya bu kadar ait, hemen hemen şudur ve olası bir çıktı olabilirliği budur gibi eşikler ile daha ince bir rafine ediştir. Bu  alışıla gelen klasik  akıl yürütmeyi aşmada  ve kapsamını  genişletmede yeni bir ufuk açılımıdır. Henüz yeni olun bu rafine akletme işi güncel yaşam ve nesillerin eğitim – öğretim müfredatına tam olarak girememiştir. Pür, gelişmiş tıp ve mühendislik alanlarında, kimi teknik  yapılanmalarda (yapay zeka, sinir ağları) modelleme çalışmaları ile sürmektedir. Modern fizikteki Genel-özel Görecelik, Kuantum teorisinin matematiksel kavramları ve Kaos, diferansiyel geometri, operatörler cebiri ve pisiko -sosyoda istatiksel mekanik, Bulanık Mantıktaki düşünsel irdeleme formu sonucu oluşan bütün  bu  gelişmeler ve “bilincin madiliği” (L.Feurbach) meseleleri, bilimsellikten beslenmeyi gerektirmektedir.  Tüm halik olmuşların hakkını gözeten politik  fikriyat alanına bu dönüştürücü bilgi gücü henüz yansıyamamıştır. Tasavufi Praksis yolda felsefi yaklaşımı ile yapısal sütunlar temelinde  “zamanın mekansal açılımı” kavramına da dikkat çekerek yeni bir kültürele katkı için sunumlar yapmaya, toplumcu yurtsevlik mihverinden yürüyüş geliştirmeye, toplumcu-devrimci gelenekle Türkiye gerçeğinden ağrı  bu platformda yazılar paylaşmaya  gayret edeceğim. Mistik ruhani tasavvufi kültürelde damıtılmış; inayet ve vahdeniyet gözeten Nasreddin Hoca’nın meşhur sende haklısın, sende haklısın ve de sende haklısın fıkrasındaki düşünüş süreçleri ile deruni Türkçe, yukarıdaki dizgede sunduğumu kavaramları ile  Fuzzysel mantıkla  gönül deminde  akletme’ye çok yatkın bir dilsel  birikime sahip olduğunu göstermektedir. İçe doluşlu düşünsel devinimle, Fuzzysel mantığın nakşına uyumlu duygusal gergefin anda akıl operatörü tarafından tutuklaması ile  keşif- icat dolumlu fikriyat ve beceri sonrası bilincin maddiliği  olan ESER’ler oluşur. Bu temel birleşik önermenin ışığında; İçe doluş bağlantılı(İnayet) akıl operatörü ile anda verili potensiayanın tutuklanması sonucu toplumsal yaşamda dizgedeki sekiz  sentetik  kavram sosyo-psiko  verili bilinç seviyesini yükseltip birikimli potensia sınırlarını geliştirir. Yaşamda karşılıklı yarenlik sofraları kurulabilme ve uygulama sahasında beceri geliştirme sonunda hakikate yakın bilgiler, sosyo -pisiko akışta  kıvamına gelince sürecte  gömülü  sistem  iç-dış  birlikte dönüşüme  üretken bir kollektif irade ile dahil olur.

 

 Fuzzysel imbikten Ahlak üzerine nasıl bir NORM?…

H.Pioncare’de “Bilim Ahlakı” ve A.Einstain’da “Bilimsel Ahalak”…

Yılmaz Öner’den  “bilgi” İbn-i Arabin’den “ Futuhat”…

“Ayarı Tutarlı Ahlaki”norm için aksiyomatikleştirme önerileri…. (devam edecek)…06.12.2018

 

Geri Bildirim gönder...

Yorum Sayısı (1)

  • Avatar

    Murat

    |

    Çok karışık..Aşırı soldan aşırı akademikliğe.Oysa “karmaşık sorunlar basitçe anlatmak”ne güzel.

    Reply

Yorum Yaz

<